Cục Thông tin đối ngoại – Bộ Thông tin Truyền thông
Cục Thông tin đối ngoại – Bộ Thông tin Truyền thông
Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Quảng Nam
Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Quảng Nam
Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước
Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước
Ủy ban nhân dân thành phố Hội An
Ủy ban nhân dân thành phố Hội An
Văn phòng Thường trực về Nhân quyền
Văn phòng Thường trực về Nhân quyền
news_details

Hội nghị Diên Hồng – Hội nghị của tinh thần dân chủ dưới thời quân chủ phong kiến

Hội nghị Diên Hồng – Hội nghị của tinh thần dân chủ dưới thời quân chủ phong kiến

Hội nghị Diên Hồng là một sáng tạo rất độc đáo của nhà Trần, là biểu hiện của ý thức tin tưởng vào sức mạnh và trí tuệ của toàn dân. Nhiều nhà sử học đã trân trọng gọi đây là điển hình của tinh thần dân chủ thời trung đại.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử phong kiến, triều đình đã họp dân để bàn chủ trương chiến lược khi đất nước lâm nguy. 

Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, hội nghị Diên Hồng đã trở thành biểu trưng cho ý chí thống nhất của một dân tộc, thể hiện sự đồng lòng nhất trí giữa nhà nước với người dân trong mối quan hệ vua - tôi, trên - dưới...

Cuối năm 1284, để thống nhất ý chí và cũng là để tập hợp sức mạnh của toàn dân chống quân Nguyên, triều đình nhà Trần đã mời các vị bô lão đại diện cho nhân dân các làng xã về dự một cuộc hội nghị đặc biệt tổ chức tại kinh thành Thăng Long. Địa điểm hội nghị là cung điện Diên Hồng, vì thế, sử thường gọi đây là Hội nghị Diên Hồng. Thượng Hoàng Trần Thánh Tông và Hoàng Đế Trần Nhân Tông đích thân chủ trì hội nghị.

Tại hội nghị Diên Hồng, các vị bô lão đã được chính thức nghe thông báo về việc quân giặc đã áp sát biên giới phía bắc nước ta và đã “trưng cầu dân ý” : Nếu chấp nhận hòa với quân giặc nghĩa là mất tất cả, còn như nếu toàn dân đồng lòng liều chết để đánh thì có thể giữ được tất cả. Vậy, chúng ta nên hòa hay nên chiến? Đáp lại là tiếng hô vang “quyết chiến” đã làm rung chuyển cả điện Diên Hồng. Nắm được lòng dân, nhà Trần đã tự tin vạch ra được những quyết sách chống xâm lăng, tập hợp được sức mạnh tòan dân tộc bảo vệ tổ quốc. Thắng lợi vĩ đại của cuộc chiến tranh vệ quốc chống quân Nguyên diễn ra vào năm 1285 gắn chặt với thành công của hội nghị này.

Mộc bản về Hội nghị Diên Hồng được trình bày trong triển lãm “Vì hạnh phúc của mỗi người” ngày 18 – 22/12 tới tại Đà Lạt

Sử sách cũng chép tiếp rằng tháng 12 năm Giáp Thân (1284), thấy thế giặc rất mạnh, vua Trần Nhân Tông lại ướm hỏi vị tư lệnh chiến trường của mình là Trần Quốc Tuấn: “Thế giặc to như vậy mà chống với chúng thì dân chúng bị tàn sát, nhà cửa bị phá hại, hay là trẫm sẽ chịu hàng để cứu muôn dân?” thì lập tức nhận được câu trả lời rằng: “Bệ hạ nói câu ấy là lời nhân đức, nhưng tôn miếu, xã tắc thì sao? Nếu bệ hạ muốn hàng, xin trước hết hãy chém đầu thần đi đã, rồi hãy hàng!”.

Đã có dân, lại có cả tướng chung một ý chí quyết đánh, như sử chép trai tráng Đại Việt xăm hai chữ “sát thát” vào cánh tay rồi đầu quân ra trận. Tuy còn phải có thêm cuộc kháng chiến lần thứ ba diễn ra từ tháng 12-1287 để đến tháng 4-1288 mới toàn thắng sau trận quyết chiến trên sông Bạch Đằng, nhưng ý chí được người xưa chép lại rất mộc mạc “muôn người cùng hô một tiếng như bật ra từ một cửa miệng” chính là bài học lớn nhất mà lịch sử dân tộc Việt Nam đã đúc kết, không chỉ với sự nghiệp giữ nước.

Triển lãm “Vì hạnh phúc của mỗi người” với nhiều câu chuyện và hình ảnh sống động về Việt Nam, đất nước, con người

Hội nghị Diên Hồng cũng mang ý nghĩa như một nguyên lý tạo nên sức mạnh dân tộc trước những thử thách của lịch sử và trong chừng mực nào đó cũng biểu hiện nhân tố cận dân, thân dân như một giá trị truyền thống mang ý niệm “dân chủ” sau này được xác lập trong thời kỳ lịch sử cận và hiện đại. Đó cũng là một trong những hình ảnh rõ nét nhất về Quyền con người, quyền được sống trong ấm no, hạnh phúc, quyền được làm chủ vận mệnh của chính mình trong triều đại phong kiến.

Mãi mãi “Hội nghị Diên Hồng” sẽ ăn sâu và trao truyền trong tâm thức của người dân Việt Nam như một sức mạnh của truyền thống gắn liền với mục tiêu phấn đấu cho nền dân chủ hiện đại.